Thư của Giám Đốc gửi phụ huynh và học sinh

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

***********

                                                                                                                                                     Hà Nội, ngày 05 tháng 09 năm 2007

 

THƯ GỬI CÁC EM HỌC SINH

 

Các em học sinh thân mến!

 

Vậy là năm học mới sẽ đến nhanh như tia chớp, học kỳ I rồi học kỳ II sẽ qua đi và tiếp đến là những kỳ thi chuyển cấp, tốt nghiệp và Đại học. Chúng ta liên tiếp bước vào công việc quan trọng nhưng cũng đầy gian nan thử thách. Các em luôn phải lo lắng cho kết quả học tập và mùa thi sắp tới đầy cam go và quyết liệt. Chắc hẳn ở đây trong các em và nhất là gia đình các em ai lại không mơ ước, mong mỏi  sau này các em được vào học ở một trường Đại học danh giá trong nước hay nước ngoài. Vậy, các em phải học tập như thế nào? Tất nhiên do sở thích, cá tính, năng lực của từng người mà chúng ta có một kế hoạch định hướng, có một phương pháp, một phong cách làm việc, học tập cho riêng mình và phù hợp với mình, không ai ngăn cản hay bắt ép các em được. Nhưng ở lá thư tâm sự này, Thầy muốn chia sẻ, gánh vác một phần trách nhiệm nặng nề đó cùng với các em.

 

Thầy có một vài lời khuyên các em về kinh nghiệm học và thi được đúc rút trong gần hai mươi năm công tác trong lĩnh vực giáo dục của Thầy. Trong khuôn khổ có hạn của bài viết, Thầy chỉ đề cập một cách vắn tắt để định hướng cho các em phương thức học tập mà thôi, nếu các em thấy đặc điểm nào phù hợp với mình thì các em hãy tiếp thu còn nếu không thì có thể bỏ qua. Không nhất thiết các em phải tiếp thu tất cả y nguyên theo một khuôn mẫu mô phạm gò bó cứng nhắc.

 

Điều đầu tiên, trước khi vào vấn đề, Thầy phải nói rằng để có một kiến thức sâu rộng và vững vàng, chúng ta không còn cách nào khác là phải chăm chỉ học, phải nỗ lực và phấn đấu hết mình. Các em có học nâng cao, mở rộng ở đâu đi nữa thì trước hết cần phải nắm vững kiến thức cơ bản của Sách Giáo Khoa, vững ở đây có nghĩa là ta phải biết tường tận, sâu sắc, biết đưa cái trừu tượng, cái phức tạp về cái đơn giản đã biết, thường gặp. Biết liên kết móc nối, liên tưởng các lý thuyết, các hiện tượng lại với nhau thành một khối vững chắc khác hẳn với cách học vẹt, nhớ máy móc. Chúng ta có thể hình dung kiến thức cơ bản như là cái gốc, kiến thức nâng cao giống như cái ngọn – rõ ràng là cái gốc có to, có vững thì cái ngọn, cái tán của nó mới vươn cao và tỏa rộng được. Ngay cả việc suy luận trong quá trình giải quyết các bài tập khó cũng cần phải nắm chắc kiến thức cơ bản. Từ xa xưa, thời ông cha chúng ta có dạy câu “có bột mới gột nên hồ” là thế. Tuy nhiên, khi đi học, đi thi, chúng ta ai dám chắc rằng mình đã biết tất cả, đi thi đậu 100% đâu. Các em chỉ có bổn phận học và tích lũy kiến thức cho chắc và từ đó vận dụng vào giải quyết các bài tập… nói riêng, do đặc điểm các môn học là tính lôgic, do vậy có thể có bài toán có nhiều cách giải khác nhau. Điều đó cũng thật dễ hiểu, cũng giống như việc ta đi từ nhà tới trường có thể có nhiều con đường dẫn tới trường. Đối với các môn khối A- Toán, Lý, Hóa đã hiểu, nhận biết được hướng đi của bài toán thì chắc chắn sẽ trình bày tốt, chỉ sợ hiểu lơ mơ không chắc chắn hoặc là do chép bài của người khác thì sẽ không trình bày được hoặc giải sai, cho kết quả không cao bởi đây là các môn thiên về tư duy lôgic nên nhầm lẫn một bước sẽ hỏng cả phần sau. Lại nói về lượng kiến thức cơ bản ở phổ thông, Thầy cho rằng nó không quá nhiều vả lại nếu các em biết cách học, chứng minh chúng thì còn ngắn hơn nữa hoặc là tìm cách giải cho riêng mình để dễ nhận biết, dễ nhớ hoặc các em có thể tự phân ra từng phần và tự kiểm tra chính mình xem phần nào chưa chắc thì tự ôn rồi luyện lại cho thật chắc.

 

Bây giờ chúng ta cùng nhau tìm hiểu xem vì sao có một số em học hành bị sa sút dần rồi mất gốc. Theo kinh nghiệm của tôi, nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng đó là ban đầu lượng kiến thức còn ít và dễ khiến cho các emchủ quan, lơ là cho rằng đơn giản quá, không cần hoặc chưa cần học, không tập trung nghe bài giảng của Thầy cô trên lớp… hoặc là tự mình cho rằng việc học tập ở lớp hay là tự học ở nhà là không quan trọng, tụ tập chơi bời cho được thoải mái tư tưởng đến lúc thi đã có giáo viên đến kèm tại nhà dạy lại, ôn lại lo gì. Chính những quan điểm sai lạc đó thật tai hại, ảnh hưởng lớn tới việc học tập, nhận thức sau này. Việc học của các em được ví như vận động viên chạy việt dã ấy, mình phải nỗ lực chạy từ đầu năm đến cuối năm, chạy từ đầu cấp đến cuối cấp… còn nếu mình cứ lơ là đến lúc gần thi hết năm, hết cấp, chuyển cấp mới nỗ lực vào chạy thì vẫn không kịp vì những người khác đã nỗ lực chạy từ đầu kỳ, đầu cấp và đến giai đoạn cuối này họ vẫn nỗ lực không kém gì mình nhưng họ đã chạy hơn hẳn mình những thời gian trước đó. Các em có biết không?Kiến thức giống như một khối keo gắn kết chặt chẽ cần phải bóc gỡ lần lượt từ lớp ngoài vào lớp trong hoặc như những bậc cầu thang có nhiều bậc cần phải trèo lần lượt, tuần tự từng bậc sẽ đơn giản dễ dàng hơn, các em cũng cần phải nhớ rằng kiến thức ở trường lớp mới là kiến thức cơ bản, kiến thức trong Sách Giáo Khoa là kiến thức chính thống, cái quan trọng nó là cái khung sườn, khuôn mẫu. Vậy mà các em còn không học nói chi đến chuyện học ở đâu nữa, lại còn học thêm ở các lớp tập trung đông người, học nâng cao, mở rộng mà giải quyết được gì đâu, có phải là “tiền mất tật vẫn mang” không? Còn việc học thêm ở nhà chỉ là việc bổ sung, hệ thống, tập hợp và ôn, luyện lại kiến thức cơ bản cho các em học yếu, trung bình hoặc mổ xẻ vào vấn đề để đi sâu tìm hiểu các chi tiết nhỏ nhằm nâng cao cho các em khá giỏi, dạy ở nhà không thể có nhiều thời gian dạy từ đầu như ở trên trường trên lớp được. Giáo viên dạy tại nhà có công việc là đắp thêm da, thêm thịt cho bộ khung kiến thức đã có sẵn chứ không thể thay thế hoàn toàn cho việc học hoặc dạy ở trường. Khi đến lớp học bị sa sút, đuối hơn các bạn ở lớp các em sẽ nản học, ngại học, sợ học. Lượng kiến thức ngày càng dày thêm, nhiều thêm và rõ ràng cái tư tưởng: mình kém thông minh, mình không có duyên với con đường học hành, mình không học được, mình học dốt… lại đến với các em. Hãy dừng những suy nghĩ đó lại ngay! Thầy khuyên các em không nên có thái độ tự ti, thờ ơ, vô trách nhiệm với chính bản thân mình, với gia đình, ông bà, bố mẹ đang ngày đêm vất vả nắng mưa; lo cho các em cái ăn, cái mặc lo cho các em ngày ngày được cắp sách tới trường với niềm tin và hy vọng con em mình sẽ học hành tiến bộ, đỗ đạt để làm rạng danh, tự hào với dòng tộc, với đồng nghiệp và xóm phố.

 

Các em yêu quý! Các em rất thông minh, tất cả đều là những “trai thanh nữ tú”… khôi ngô sáng sủa! Vấn đề là các em chưa cố gắng, chưa nỗ lực. Học cũng như ngày bé chúng ta tập đi, tập nói: Bước đầu mới bi bô, bập bẹ, chập chững rồi đi được, nói được và sau đó là chạy được, là ca múa hát được… thôi mà; hãy cố gắng lên, đừng nản… hoặc là có một số em lại cố gắng tự tô, tự vẽ cho mình là rất thông minh… chỉ tại mình không chăm chỉ học, mình không chịu khó học… Đúng! Các em không phải kém thông minh, thậm chí các em còn rất thông minh, năng động nữa. Nhưng theo Thầy nghĩ tại sao các em không chăm chỉ học hành để đạt được niềm vinh dự, có được những kết quả rực rỡ để chứng minh cho mọi người xung quanh thấy… để rồi phải ân hận bởi kết quả học và thi không mấy tốt đẹp. Đến đây, Thầy sẽ giúp các em gỡ rối, tìm ra phương hướng giải thoát cho các em.Vậy các em hãy cùng đồng tình ủng hộ Thầy! Đành rằng đã đến lúc này, sự việc cũng không còn sớm nữa. Không lâu nữa các em lại bước vào mùa thu hoạch mới. Nhưng có lẽ chưa muộn nếu chúng ta bắt đầu ngay từ ngày hôm nay, còn chần chừ gì nữa!!!

“ Biển học mênh mông kiên trì cập bến

Núi sách cao mấy quyết chí vẫn lên

     Các em đừng vì khó mà lùi bước càng khó càng phải quyết tâm. Công lao của các em sẽ được bù đắp bằng những thành công

“ Gạo đem vào giã bao đau đớn

Gạo giã xong rồi trắng tựa bông

Sống ở trên đời người cũng vậy

Gian nan rèn luyện mới thành công ”

                                                                                                                                               (Hồ Chí Minh)

Vậy, chúng ta phải bắt đầu từ đâu?

Rất đơn giản, các em không cần phải học ở đâu xa mà học ngay những cái đơn giản bình thường nhất ở trường, ở lớp mà các em đang theo học, luôn luôn suy nghĩ, tìm tòi ra hướng đi, lời giải đáp cho một bài toán, một hiện tượng và nhất thiết các bài tập khó đều phải tìm cho ra lời giải thích cặn kẽ tỉ mỉ dựa trên sự tổng hợp những cái mình biết. Rất có thể ban đầu cách giải thích bản chất hiện tượng của ta bị sai nhưng dần kiến thức tích luỹ nhiều hơn ta sẽ nhận ra và sửa chữa. Công việc học hành ấy phải đi vào tiềm thức của chúng ta ngay cả lúc ăn, lúc ngủ hay lúc đi chơi. Trong quá trình học có phần nào bị quên, trống rỗng, bị hổng chúng ta cần nghiên cứu kỹ lưỡng, xem đi xem lại móc nối gắn kết, liên tưởng và so sánh cái cũ với cái mới; có được như vậy vấn đề sẽ dần sáng tỏ, cứ như thế dần dần các em sẽ có cả kho tàng kiến thức vững chắc vô giá. Các em sẽ thấy được sự diệu kỳ của khoa học trong cuộc sống tươi đẹp của chúng ta.

 

Do những đặc thù của từng môn học, chúng ta cũng nên có phương hướng tiếp cận khác nhau. Chẳng hạn, môn Toán thuộc về tư duy lôgic, các em nên học thuộc lòng các công thức, cách tính và cố gắng chứng minh chúng một cách đơn giản, nhanh chóng từ đó dùng các phép biến đổi, suy luận để vận dụng vào giải quyết các bài tập. Môn Vật lý bao gồm cả suy luận lôgic toán và thực nghiệm nhưng trước tiên ta phải học thuộc lòng các định nghĩa, các khái niệm – đó là việc quy ước đặt tên mà thôi… cũng giống như bố mẹ các em đã đặt tên các em là Anh, Bình, Hà, Hồng, Linh… thì sau đó mọi người cứ như thế mà gọi, tiếp đến là các quan điểm, tư tưởng, học thuyết, tiêu đề… đó là ý kiến của một người cụ thể như Newtơn, Anhxtanh, Plank, Bohr… chúng ta chỉ có một cách duy nhất là học thuộc lòng mà nhất khoát không thể tự mình đặt ra tư tưởng, ý nghĩ của người khác được. Từ đó các em dùng Toán học để suy luận, biến đổi và đưa ra các công thức giải quyết các bài tập dùng phép lập luận tương tự giải thích tìm ra hiện tượng mới. Lưu ý, trong quá trình giải quyết một bài toán Vật lý, các em không nên phụ thuộc nhiều vào các công thức có sẵn để dẫn đến nhầm lẫn và sai, ta nên hình dung xem thực tế diễn ra như thế nào, bản chất của hiện tượng là gì… từ đó đưa cái phức tạp, trừu tượng về cái đơn giản đã biết. Về hóa học, các em cần nhớ về đặc điểm cấu tạo nguyên tử, liên kết hóa học, tính chất hóa học chung và riêng của các nguyên tố từ đó xây dựng và cân bằng các phản ứng hóa học…

 

Riêng trong quá trình làm bài thi, nhất là các kỳ thi quan trọng như thi tốt nghiệp, thi Cao đẳng và Đại học Thầy có vài lời khuyên với các em:

Đối với môn thi tự luận: Đọc đề một lượt, sẽ có ưu điểm giúp các em giảm bớt căng thẳng, lo âu, hồi hộp thường có ở người đi thi; giúp các em định hình được bố cục của đề thi và các em nên làm bài dễ trước, khó sau, làm bài nào dứt điểm – chắc chắn bài đó, câu đó sẽ tránh tình trạng làm lan man, mỗi bài một ít; cố gắng trình bày sáng sủa rõ ràng, mạch lạc giúp cho người chấm bài tiện theo dõi, tạo được cảm tình cho người chấm. Câu hỏi, đề yêu cầu gì ta phải trả lời thẳng trực tiếp vào vấn đề đó, thật ngắn gọn súc tích, tránh tình trạng dài dòng, lạc đề giống như người ta hỏi mình rằng “Bạn ăn cơm chưa?” mà ta lại trả lời “Sáng nay tôi ngủ dậy lúc 7h, tôi đi làm xong tôi đi chợ về tôi nấu cơm và tôi vừa ăn cơm rồi…” như thế sẽ rất mất thời gian mà điểm số vẫn không cao.

 

Đối với môn thi trắc nghiệm: Các em lưu ý đề thi để về phía bên trái, giấy nháp để giữa, phiếu tích đúng – sai để phía bên tay phải cầm bút phải tích chính xác giữa phiếu tương ứng với đề thi. Đề bài thường ra dài từ 40 – 80 câu và thời gian làm bài thường chỉ có 60 – 90 phút như vậy trung bình từ 1 phút – 2 phút cho 1 câu. Vì vậy, sau khi phát đề xong các em phải tập trung cao độ vào làm bài ngay nên làm lần lượt khi gặp câu khó hoặc không chắc chắn các em phải đánh dấu vào đề và để trống trên phiếu tích sau đó tiếp tục làm các câu tiếp theo. Sau khi làm xong, chúng ta quay lại làm tiếp các câu còn lại, khi đã hoàn thành bài thi thì nên xem lại kỹ lưỡng, tránh tình trạng ra trước giờ, chủ quan, nhầm lẫn

Chúc các em sức khỏe, học tập tốt, các mùa thi tới thành công rực rỡ. Các tài liệu ôn tập, thư viện đề thi… Thầy cung cấp miễn phí trên Website www.Ducanhminh.edu.vn

Thân mến!

                                                                                                                                                                            Mong hồi âm

                                                                                                                                                                Chủ tịch HĐGD – Giám Đốc

                                                                                                                                                                       Th.S Lê Tiến Dũng